aanschaf en onderhoud van een LA-IRMS #2038

Aanleiding en achtergronden van de inkoopbehoefte Dendrochronologie is de wetenschap om op basis van de unieke diktevariatie in boomringen aan de hand van kalenders hout te kunnen dateren en historische klimaatgegevens te achterhalen. Deze techniek werkt door middel van optische microscopie. Onderzoek heeft uitgewezen (Barbour et al., 2001) dat door middel van zuurstofisotopen in hout hetzelfde unieke signaal laten zien als de dikte variatie en dat daarbij het heersende lokale klimaatcondities direct worden vastgelegd.

Ook zijn er minder jaarringen nodig om dit signaal vervolgens met een kalender te vergelijken om het hout te kunnen dateren. Op basis hiervan heeft de RCE samen met Naturalis (M. Dominguez) een aanvraag gedaan bij de EU ten einde kalenders op te stellen en hout te dateren dat eerder ongeschikt was om te dateren via de traditionele methode.

Dit isotopen onderzoek (en ouderdomsbepaling) aan hout en in de toekomst aan andere organische materialen geeft unieke mogelijkheden voor toepassing in de archeologie, bouwhistorie en erfgoedzorg. Een snelle en efficiënte isotopen analyse/-datering zou het mogelijk maken om een veel groter deel van eerder ongeschikt materiaal te kunnen analyseren en zo referentiechronologieën te ontwikkelen voor verschillende periodes en houtsoorten. Voor verdere ontwikkeling en toepassing van deze isotopentoepassing die we in Nederland niet hebben, is het wenselijk om het laboratorium in Amersfoort uit te breiden met een zogenaamde LA-IRMS (laser ablatie isotopen ratio massa spectrometrie).

Deze techniek is pas recent beschikbaar gekomen (Sahlstedt et al., 2025) en gevalideerd. Scope van de opdracht De scope van de opdracht omvat de volgende zaken:

• LA-IRMS
• Elemental analyzer
• Data verwerkingssoftware
• PC (inclusief UPS)
• Verbruiksmaterialen
• Preventief en correctief onderhoud gedurende de technische levensduur van het systeem wat op 10 jaar wordt ingeschat.