Klimaatadaptief omvormen van soortenarme bossen

De volgende decennia stevenen we af op een significante opwarming van de gemiddelde jaartemperatuur, met een daarbij horende toename aan weerextremen. De klimaatverandering gaat veel sneller dan bossen zichzelf kunnen aanpassen. Eén van de maatregelen om bossen meer weerbaar te maken tegen klimaatverandering is om het aantal boomsoorten te verhogen.

We doen dit door ‘kloempen’ in bestaande bossen te planten

• Een kloemp is een groepje van 25 plantjes van dezelfde boomsoort die dicht bij elkaar worden geplant. Het meest vitale boompje wint de competitie en groeit later, mits gepast beheer uit tot een gezonde volwassen “toekomstboom”.
• Door die kloempen in bestaande bossen te planten, “onder scherm” van het kronendak van het oude bos, groeien de plantjes beschut op tegen extreme hitte.
• Door kloempen in te planten versnellen we de toename van boomsoortendiversiteit zonder eerst grootschalige kappingen te moeten uitvoeren.

We kiezen vooral inheemse boomsoorten met goed verterend bladstrooisel in die kloempen. Aangezien de wildstand in de Vlaamse bossen gemiddeld zeer hoog is, moeten de kloempen tegen vraat van vooral reeën beschermd worden. We doen dit met houten rasters (zogenaamde “reeblocks”) om gebruik van plastiek in bossen te vermijden.

Omdat de meeste zandbodems in Vlaanderen verzuurd zijn, voegen we daar voor of na het planten ook nog een combinatie van steenmeel en kalk toe. Dit project ondersteunt strategisch programma 7 van het ondernemingsplan van ANB (Blue Deal) (het operationaliseren van een strategie voor de adaptatie van de Vlaamse natuur aan de gevolgen van de klimaatverandering), heel specifiek voor de dennenbossen en gemengde bossen met belangrijk aandeel den. Om de plantplaatsen bereikbaar te maken, zullen waar nodig eerst nieuwe ruimingspistes worden aangelegd of worden oude ruimingspistes en toegangswegen vrijgesteld.